موج هفتم: موج «تاک شو» در رسانه ملی!

        
این هفتمین شماره‌ی ستون موج هفتم است. شش هفته درمورد شش سریال محبوب بین‌المللی نوشتم اما حالا برای تغییر ضائقه هم که شده، اجازه دهید به یک موضوع جذاب و مد روز بپردازیم. اگر یادتان باشد در دو شماره‌ی اخیر از موجی به نام «موج کره‌ای» صحبت کردیم درحالی که موج قوی‌تری مدتهاست که نه تنها رسانه ملی ما بلکه رسانه‌های جهان را درحال درنوردیدن است! و به همین دلیل هم حالا در هفتمین شماره ستون موج هفتم به سراغ موج فراگیر و محبوب «تاک شو» می‌رویم.
طبق تعریفی که «دایره‌المعارف انگلیسی ویکی‌پدیا» ارائه می‌دهد، «talk show»(اصطلاح آمریکایی) یا «چت شو»(اصطلاح جهانی) برنامه‌ای رادیویی یا تلویزیونی است به این صورت که یک نفر یا گروهی از مردم دور هم جمع می‌شوند تا در مورد موضوعات مختلفی که میزبان برنامه تعیین کرده، بحث و تبادل نظر کنند. البته گاهی تاک‌شو چندین میهمان دارد که متخصص یا کارشناس موضوع مورد بحث برنامه هستند و در مدل دیگر، یک میهمان در مورد تخصص یا حیطه کاری‌اش با یک یا دو نفر میزبان به بحث و گفت‌و‌گو می‌پردازد.
تاک‌شوها از پرطرفدارترین برنامه‌های تلویزیونی جهان هستند. این گونه برنامه‌ها با توجه به گستردگی و امکانی که برای ارزیابی، تحلیل و برآورده‌کردن نیاز روزمره مخاطب در رشته‌های مختلف ایجاد می‌کنند، همواره از سوی مخاطب مورد استقبال قرار گرفته‌اند. مجری و توانایی‌های او حرف اول را در موفقیت یا ناکامی برنامه‌های گفتگومحور می‌زند. از طرفی باید توجه داشت که «تاک شو»ها و «هارد تاک»ها به طور مستقیم وابسته به مجری و مهمان هستند. یعنی همان قدر که مجری باید بر بیان و نحوه اجرای برنامه تسلط خوبی داشته باشد، به همان نسبت باید مهمانی را به برنامه دعوت کند که مختصات رسانه را به خوبی بشناسد و از بیان خوبی برخوردار باشد. در غیر این صورت مجری هر چقدر هم انرژی صرف کند به جایی نمی‌رسد. مهمتر اینکه، مجری باید در نگاه خود بی‌طرفی را به طور کامل رعایت کند.
میهمانان تاک‌شوهای تلویزیونی معمولاً ستاره‌های سینما هستند که در مورد کار و زندگی شخصی‌شان صحبت می‌کنند. میزبان این تاک‌شوها هم معمولاً کمدین‌هایی هستند که برنامه را با یک مونولوگ کمدی آغاز می‌کنند. تاک‌شو‌های سیاسی از سخت‌ترين نمونه تاک‌شوها هستند که سابقه تلويويزني آن‌ها به اواخر دهه 50 ميلادي برمی‌گردد. اما غير از تاک‌شوهاي سياسي، تاک‌شوهاي اجتماعي و خانوادگي طرفدار بيشتري دارند. از طرفی انواع دیگری از برنامه‌های گفت‌و‌گو محور هم وجود دارند که رادیویی هستند یا موضوعات مختلفی از جمله ورزشی، هنری و... دارند.
از مشهورترين تاک شوهاي جهان مي‌توان به برنامه «Larry King Live» با اجرای «لری کینگ» که از سال 1985 از شبکه سي.ان.ان پخش می‌شود، اشاره کرد که بسياري از چهره‌هاي سياسي دنيا در این برنامه حضور یافته‌اند و با استقبال خوب بینندگان روبه‌رو بوده‌است. همچنین برنامه «شصت دقیقه» که از سال 1968 تا امروز از شبکه CBS آمریکا پخش می‌شود و « The Oprah Winfrey Show» با مجری‌گری بازيگر زن سياهپوست آمريکایی:«اپرا وینفری» که یکی از پولدارترین زنان دنیا محسوب می‌شود، نیز دو نمونه‌ی دیگر از معروف‌ترین برنامه‌های گفت‌و‌گو محور جهان هستند.
اما حالا بپردازیم به اقبال رسانه ملی‌مان به تاک‌شوها! در چند سال اخیر برنامه‌های گفت‌وگو محور زیادی در رسانه‌ی ملی متولد شدند که عموماً با استقبال مخاطبان نیز همراه بوده‌اند. با مرور کوتاه برنامه‌های گفتگو محور خارجی و تعمیم آنها به نمونه‌های وطنی، دو نکته مهم در ساختار این گونه برنامه‌ها اولویت پیدا می‌کند که اتفاقاً همین دو وجه در تلویزیون ما چندان مورد توجه نیست. تکیه بر نقاط قوت و مهارت‌های مجری در کنار جذابیت‌هایی که موضوع و مهمان می‌توانند ایجاد کنند از عوامل اولیه و مهم در ادامه استقبال مخاطب از این‌گونه برنامه‌هاست. درحالی که در تلویزیون ما تخصصی کردن مجریان مفهومی نداشته و جز گویندگان خبر که از روند کاری کاملا مشخص و تعریف شده‌ای برخوردارند، سایر مجری‌های تلویزیون در هر برنامه‌ای که به آنها پیشنهاد شود، از اجتماعی و اقتصادی گرفته تا سیاست و سرگرمی حضور پیدا می‌کنند. جالب‌تر اینکه تلاش می‌کنند علاوه بر مجری، بازیگر هم باشند. البته نحوه اجرای مجریان تا حدودی آنها را ناخواسته به سمت تخصصی شدن سوق داده است. مانند «رضا رشیدپور» که رشته کاری مشخصی را پی گرفته و سه‌گانه شیشه‌ای‌اش با استقبال خوب مخاطبان اکثراً تهرانی روبه‌رو بوده‌است.
اصولاً در چند سال اخير توجه به تاک‌شو در برنامه‌هاي تلويزيوني مختلف زياد شده‌است. مهمترين تاک‌شوي سياسي مربوط به بخش گفتگوي ويژه خبري شبکه 2 است که «مرتضي حيدري» آن را به خوبي اداره مي‌کرد(و کما بیش اداره می‌کند!) و اوج آن در زمان انتخابات نهم ریاست جمهوری بود. مرحوم «بازهم زندگی» که از معدود تاک‌شوهای عجیب، دوست‌داشتنی، متفاوت و حرفه‌ای رسانه ملی بود ولی متاسفانه جوان‌مرگ شد، «صندلي داغ» تاک شوی اجتماعي-سياسي، «90شب» با اجرای «مهران مدیری» تاک شوی کاملاً اجتماعی و مردمی، «نگاه یک» تاک‌شویی که اهمیت حضور مجری در آن نادیده گرفته شد و نزول کرد،‌ «صبح بخیر ایران» که با تغییر مداوم و فصلی مجریان روبه‌رو بود، «مردم ایران سلام»، «چراغ خاموش» با توجه خاص به معضلات اجتماعی، «اردیبهشت» با نگاه متفاوت به مسایل زنان، «دو قدم مانده به صبح» و ... از جمله معروف‌ترین برنامه‌های گفت‌وگو محور رسانه ملی هستند که جایی در خاطرات مخاطبانشان ماندگار شده‌اند.

منابع اصلی: مهرنیوز، CNN.com، Wikipedia English،Wikipedia Persian ، روزنامه اعتماد، جام جم، شریف نیوز
 

نوشته شده توسط نفیسه حاجاتی در 16:22 | | | لینک به این مطلب